فرمانداری شهرضا
خانه
مدیریت بحران
قانون تشکیل سازمان مدیریت بحران کشور
فصل اول- تعاریف
ماده 1- اصطلاحات مندرج در این قانون در معانی مشروح زیر به کار میرود:
بحران: شرایطی است که در اثر حوادث، رخدادها و عملکردهای طبیعی و انسانی (به جز موارد موضوعه در حوزههای
امنیتی و اجتماعی) به ظور ناگهانی یا غیرقابل کنترل به وجود میآید و موجب ایجاد مشقت و سختی به یک مجموعه یا
جامعه اناسنی میگردد و برطرف کردن آن نیاز به اقدامات اظزراری، فوری و فوقالعاده دارد.
ب- مدیریت جامع بحران: فرآیند برنامهریزی، عملکرد و اقدامات اجرائی است که توسط دستگاههای دولتی، غیر
دولتی و عمومی پیرامون شناخت و کاهش سطح مخاطرات (مدیریت خطرپذیری) و مدیریت عملیات مقابله و بازسازی و
بازتوانی منطقه سیبدیده (مدیریت بحران) صورت میپذیرد. در این فرآیند با مشاهده پیشنشانگرها و تجزیه و تحلیل
آنها و منابع اطلاعاتی در دسترسی تلاش میشود به صورت یکپارچه، جامع و هماهنگ با استفاده از ابزارهای موجود از
بحرانها پیشگیری نموده یا در صورت بروز آنها با آمادگی لازم در جهت کاهش خسارات جانی و مالی به مقابله سریع
پرداخته تا شرایط به وضعیت عادی بازگردد.
ماده 2- مدیریت بحران شامل چهارمرحله به شرح زیر است:
الف- پیشگیری: مجموعه اقداماتی است که با هدف جلوگیری از وقوع حوادث و یا کاهش آثار زیانبار آن، سطح
خطرپذیری جامعه را ارزیابی نموده و با مطالعات و اقدامات لازم سطح آن را تا حد قابل قبول کاهش میدهد.
ب- آمادگی: مجموعه اقداماتی است که توانایی جامعه را در انجام مراحل مختلف مدیریت بحران افزایش میدهند که
شامل جمعآوری اطلاعات، برنامهریزی، سازماندهی، ایجاد ساختارهای مدیریتی، آموزش، تأمین منابع و امکانات، تمرین
و مانور است.
ج- مقابله: انجام اقدامات و ارائه خدمات اضطراری به دنبال وقوع بحران است که با هدف نجات جان و مال انسانها؛
تأمین رفاه نسبی برای آنها و جلوگیری از گسترش خسارات انجام میشود. عملیات مقابله شامل اطلاعرسانی، هشدارع
جست وجو، نجات و امداد، بهداشت، درمان، تأمین امنیت، ترابری، ارتباطات، فوریتهای پزشکی، تدفین، دفع پسماندها،
مهار آتش، کنترل موارد خطرناک، سوخترسانی، برقراری شریانهای حیاتی و سایر خدمات اضطراری ذیربط است.
د- بازسازی و بازتوانی: بازسازی شامل کلیه اقدامات لازم و ضروری پس از وقوع بحران است که برای باز گرداندن
وضعیت عادی به مناطق آسیبدیده با در نظر گرفتن ویژگیهای توسعه پایدار، ضوابط ایمنی، مشارکتهای مردمی و
مسائل فرهنگی، تاریخی، اجتماعی منطقه آسیبدیده انجام میگیرد. بازتوانی نیز شامل مجموعه اقداماتی است که جهت
بازگرداندن شرایط جسمی، روحی و روانی و اجتماعی آسیبدیدگان به حالت طبیعی به انجام میرسد.
فصل دوم- شورای عالی مدیریت بحران کشور
ماده 3- به منظور هماهنگی فعالیتهای دستگاهها و نهادهای وابسته به قوای سهگانه، نیروهای مسلح و کلیه نهادها و
دستگاههای تحت نظر مقام معظم رهبری (با عنایت به تفویض اختیار معظمله) و تصویب مقررات و ضوابط حاکم بر
مدیریت بحران در مراحل چهارگانه آن شورای عالی مدیریت بحران کشور که از این پس در این قانون به اختصار
شورای عالی نامیده میشود، تشکیل میگردد.
ماده 4- وظایف شورای عالی به شرح زیر است:
-1 تدوین سیاستها و برنامههای ملی مرتبط با مدیریت جامع بحران کشور و اقدام قانونی لازم جهت تصویب.
-2 تنظیم بودجه تفصیلی نظام مدیریت جامع بحران کشور و پیشنهاد برای درج در لایحه بودجه سالانه کشور جهت
تصویب.
-3 اقدام قانونی لازم جهت تصویب وظایف دقیق و نقش وزارتخانهها و سازمانها دولتی، نهادهای عمومی غیر دولتی،
شوراهای اسلامی، شهرداریها، سازمانها و شرکتهایی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر نام است، نیروهای
نظامی و انتظامی و کلیه نهادها و دستگاههای تحت نظر مقام معظم رهبری، سازمان صدا و سیمای جمهوری
اسلامی ایران و رسانههای گروهی، تشکلهای مدنی و مردمی مرتبط با مدیریت بحران در مجلس شورای اسلامی.
-4 اتخاذ تدابیر راهبردی، هماهنگی، هدایت و تشویق فعالیتهای پژوهشی و اجرائی در راستای کاهش خطرپذیری
ناشی از زلزله، مخاطرات آب و هوایی و مواد شیمیایی خطرناک.
-5 اقدام قانونی لازم جهت تصویب سامانه مدیریت بحران کشور و تعیین فرماندهی عملیات مقابله با بحران متناسب با
شرایط بحران در مجلس شورای اسلامی.
-6 اقدام قانونی لازم جهت تصویب سیاستهای آموزشی، تبلیغاتی و اطلاعرسانی از طریق سازمان صدا و سیمای
جمهوری اسلامی ایران و سایر رسانههای گروهی در مجلس شورای اسلامی.
-7 اقدام قانونی لازم جهت تصویب ضوابط و دستورالعملهای لازم درباره اقدامات احتیاطی پس از دریافت اطلاعات
مبنی بر احتمال وقوع حوادث پیشبینی نشده در کشور.
-8 اقدام قانونی لازم جهت تصویب ساختار، تشکیلات تفصیلی سازمان و ردههای سازمانی متناسب در استانها و
شهرستانها به پیشنهاد سازمان.
-9 اقدام قانونی لازم جهت تصویب ضوابط، مقررات و دستورالعملهای مرتبط با این قانون.
ماده 5- شورای عالی به ریاست رئیس جمهور و با عضویت وزراء اطلاعات، کشور، امور اقتصادی و دارایی، مسکن و
شهرسازی، دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، رفاه و تأمین اجتماعی، راه و ترابری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی،
نیرو، جهاد کشاورزی، ارتباطات و فناوری اطلاعات، علوم، تحقیقات و فناوری، آموزش و پرورش، شهردار تهران، رئیس
ستاد کل نیروهای مسلح، فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، فرمانده کل سپاه پاسداران، فرمانده کل
ارتش، فرمانده نیروی مقاومت بسیج، یکی از نواب رئیس مجلس شورای اسلامی، معاون اول قوه قضائیه، رؤسای
سازمانهای مدیریت و برنامهریزی کشور و صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، رئیس جمعیت هلال احمر جمهوری
اسلامی ایران، سرپرست کمیته امداد امامخمینی (ره)، ریاست سازمان هواشناسی کشور، رئیس بنیاد مسکن انقلاب
اسلامی ایران و رئیس سازمان تشکیل میگردد.
تبصره 1- جلسات شورای عالی در غیاب رئیس جمهور به ریاست وزیر کشور (به عنوان قائممقام) تشکیل میگردد و
مصوبات این شورا پس از تأیید رئیس جمهور لازمالاجرا است.
تبصره 2- نحوه اداره، اتخاذ تصمیمات و ابلاغ مصوبا ت شورای عالی برابر آئیننامهای خواهد بودکه به تصویب هیأت
وزیران میرسد.
تبصره 3- دبیرخانه شورای عالی در سازمان مستقر بوده و دبیر آن مطابق تبصره ( 2) این ماده انتخاب خواهد شد.
فصل سوم- سازمان مدیریت بحران کشور
ماده 6- سازمان مدیریت بحران کشور در این قانون به اختصار سازمان نامیده میشود به منظور ایجاد مدیریت یکپارچه
در امر سیاستگذاری، برنامهریزی، ایجاد هماهنگی و انسجام در زمینههای اجرائی و پژوهشی، اطلاعرسانی متمرکز و
نظارت بر مراحل مختلف مدیریت بحران و ساماندهی و بازسازی مناطق آسیبدیده و استفاده از همه امکانات و لوازم
مورد نیاز وزارتخانهها، مؤسسات و شرکتهای دولتی و عمومی، بانکها و بیمههای دولتی، نیروهای نظامی و انتظامی،
مؤسسات عمومی غیر دولتی، شوراهای اسلامی، شهرداریها، تشکلهای مردمی، مؤسساتی که شمول قانون بر آنها
مستلزم ذکر نام است، دستگاههای تحت امر مقام معظم و نیروهای مسلح در صورت تفویض اختیار معظمله، جهت
بهرهمندی بهینه از توانمندیهای ملی منطقهای و محلی در مواجهه با حوادث طبیعی و سوانح پیشبینی نشده تشکیل
میگردد.
ماده 7- سازمان، وابسته به وزارت کشور بوده و رئیس آن به پیشنهاد وزیر کشور و تأیید شورای عالی و حکم وزیر کشور
منصوب میگردد.
ردههای سازمانی متناسب در استانها و شهرستانها به ترتیب زیر نظر استاندار و فرماندار تشکیل میگردد.
ماده 8- وظایف سازمان به شرح زیر است:
-1 تهیه خطمشیها و سیاستهای اجرائی مربوط به مراحل چهارگانه مدیریت بحران و برنامهریزی جهت ایجاد و
امکان استفاده از کلیه امکانات و توانمندیهای مورد نیاز اعم از دولتی، غیر دولتی و نیروهای مسلح در طول زمان
عملیات آمادگی و مقابله با حادثه و ارائه آن جهت تصویب هیأت وزیران.
-2 ایجاد هماهنگی و انسجام میان دستگاههای مختلف کشور در خصوص مراحل چهارگانه مدیریت بحران.
-3 بررسی، تدوین و پیشنهاد سیاستها و برنامههای جامع فرهنگی، پژوهشی، آموزشی، تبلیغاتی، اطلاعرسانی و
تمرینی در مراحل چهارگانه مدیریت بحران به شورای عالی.
-4 تقویت زمینه همکاریهای منطقهای و بینالمللی، تبادل نظر و استفاده از تجربیات و دانش فنی کشورها و
مؤسسات خارجی و بینالمللی مربوط به مراحل چهارگانه مدیریت بحران و نمایندگی کشور در مجامع بینالمللی با
هماهنگی و همکاری دستگاههای ذیربط.
-5 مستندسازی حوادث، اقدامات و تجزیه و تحلیل آنها.
-6 برنامهریزی و هماهنگی جهت سازماندهی و آموزش کلیه تشکلهای مردمی، نهادهای غیر دولتی و نیروهای
بسیجی و داوطلب مردمی در مراحل چهارگانه مدیریت بحران.
-7 پیگیری اجراء مصوبات و تصیمات شورای عالی.
-8 هماهنگی و نظارت در زمینه ایجاد و گسترش سیستمهای مؤثر پیشگیری، مقاومسازی و بهسازی لرزهای
ساختمانها، زیرساختها و ابنیه و شریانهای حیاتی و مهم و بازسازی و بهسازی بافتهای فرسوده، روشهای
اتکائی و جبرانی خسارت نظیر انواع بیمهها، حمایتهای مالی و ساز و کارهای تشویقی، تسهیلات ویژه و
صندوقهای حمایتی با همکاری دستگاههای ذیربط.
-9 کمک به توسعه و گسترش مؤسسات علمی و مشاورهای فعال و استفاده از همکاریهای آنها به منظور
استانداردسازی و بهبود کیفیت ارتقاء و کنترل ایمنی کالاها و خدمات، ساختمانها و تأسیسات زیربنایی کشور و
نظارت بر رعایت استانداردهای مصوب.
-10 تدوین نظام تقسیم کار مالی برای ارتقاء فرهنگ ایمنی برای آحاد جامعه با همکاری وزارتخانهها سازمانها، نهادها
و مؤسسات مرتبط با امر مدیریت بحران و ارائه آن به هیأت وزیران جهت تصویب.
-11 تدوین ضوابط مربوط به تعیین سطوح، حالت اضطرار و شیوه اعلام بحرانهای ناشی از حوادث غیر مترقبه.
-12 ابلاغ دستورالعملهای نحوه انجام اقدامات اضطراری و احتیاطی در هنگام وقوع و یا احتمال وقوع حوادث غیر
مترقبه به دستگاههای ذیربط جهت اجراء.
-13 انجام هماهنگیهای لازم جهت در اختیار گرفتن کلیه امکانات و توانمندیهای مورد نیاز مدیریت بحران کشور اعم
از دولتی و نهادهای عمومی غیر دولتی و نیروهای مسلح در طول زمان مقابله با بحران.
-14 تدوین مقررات و ضوابط مربوط به رسیدگی به تخلفات و تخطی و اعمال مقامات دولتی در کلیه دستگاههای ذیربط
و مؤسسات عمومی غیر دولتی، نیروهای نظامی و انتظامی و کلیه نهادها و دستگاههای تحت نظر مقام معظم
رهبری در اجراء دستورات و مصوبات شورای عالی و سازمان در مواقع بروز بحران با همکاری قوه قضائیه و ستاد
کل نیروهای مسلح و ارائه آن به هیأت وزیران جهت تصویب و پیگیری اجراء آنها.
-15 تدوین پیشنهاد ضوابط و مقررات مربوط به اقدمات پیشگیرانه و برخورد با سوءاستفادهکنندگان، آشوبگران و
غارتگران در زمان بروز حوادث با همکاری قوه قضائیه و ستاد کل نیروهای مسلح و ارائه آن به هیأت وزیران جهت
تصویب، پیگیری و نظارت بر اجراء آنها.
-16 تدوین دستورالعملها و آئیننامههای مربوط به چگونگی جذب، توزیع و استفاده از کمکهای مردمی، خارجی و
بینالمللی با همکاری دستگاههای ذیربط و ارائه آن به هیأت وزیران جهت تصویب و پیگیری آنها.
-17 ایجاد نظام مدیریت جامع اطلاعات به کمک شبکههای اطلاعاتی مراکز علمی- تحقیقاتی ذیربط و سازمانهای
اجرائی مسئول و تشکیل مرکز مدیریت اطلاعات حوادث وابسته به سازمان به منظور هشدار به موقع قبل از وقوع
حادثه احتمالی و اطلاعرسانی دقیق و به هنگام در زمان وقوع حادثه به مسئولان و مردم.
-18 نظارت عالیه و ارزیابی اقدامات دستگاههای اجرائی ذیربط در خصوص مراحل چهارگانه مدیریت بحران (به ویژه
آمادگی و مقابله) و ارائه گزارش به شورای عالی.
ماده 9- به منظور هماهنگی فعالیتهای دستگاهها و نهادها در امر مدیریت جامع بحران، به ویژه در مراحل آمادگی و
مقابله، تدابیر و اقدامات زیر لازم و ضروری است:
الف- واحد سازمانی مناسب در امر مدیریت بحران در وزارتخانهها و دستگاههای ذیربط بر حسب ضرورت و با تصویب
هیأت وزیران تشکیل خواهد شد.
ب- شورای هماهنگی مدیریت بحران به ریاست رئیس سازمان و با عضویت نمایندگان تامالاختیار در سطح معاونت
دستگاهها و نهادهای ذیربط به منظور هماهنگی فعالیتهای مربوط به مراحل چهارگانه مدیریت بحران تشکیل میشود.
ج- شورای هماهنگی مدیریت بحران در استانها به ریاست استاندار و در شهرستانها به ریاست فرماندار، با عضویت
کلیه دستگاههای ذیربط تشکیل میشود.
د- با توجه به شرایط ویژه و اهمیت شهر تهران به عنوان پایتخت جمهوری اسلامی ایران شورای هماهنگی مدیریت
بحران شهر تهران به ریاست شهردار تهران تشکیل میگردد.
تبصره 1- معاون امور عمرانی استاندار و معاون فرماندار به ترتیب جانشین استاندار و فرماندار در شورای هماهنگی
مدیریت بحران استان و شهرستان خواهند بود و جملگی موظف به هماهنگی و پاسخگویی به سازمان میباشند.
تبصره 2- اقدام قانونی لازم در رابطه با تصویب اهداف، وظایف و تشکیلات در مجلس شورای اسلامی به عمل آورده و
آئیننامههای اجرائی مورد نیاز جهت اجرای این ماده به پیشنهاد سازمان به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
فصل چهارم- سایر مقررات
ماده 10 - کلیه دستگاههای موضوع ماده ( 160 ) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری
اسلامی ایران مصوب 1383 و مؤسسات عمومی و غیر دولتی از جمله دستگاههای تحت نظر مقام معظم رهبری و
نیروهای مسلح (با اذن فرماندهی معظم کل قوا)، شهرداریها و واحدهای سازمانی زیر نظر شهرداریها و نیز سازمانها،
تشکلها و بنگاههای فعال در بخشهای خصوصی و تعاونی، در مراحل مدیریت جامع بحران (به ویژه در مرحله آمادگی)
موظفند در چهارچوب وظایف و ضوابط محوله عمل نموده، گزارش عملکرد خود را از طریق مراجع دولتی ذیربط در
مقاطع زمانی که تعیین خواهد شد به سازمان ارائه دهند.
تبصره 1- در هنگام بروز بحران، تمامی دستگاههای مذکور در این ماده موظفند بنا به اعلام ریاست شورای عالی طبق
برنامههای از پیش تعیین شده در عملیات مقابله با بحران شرکت نمایند و گزارش اقدامات خود را از طرق معمول به
اطلاع سازمان برسانند. توقف و خاتمه عملیات مقابله، با اعلام ریاست شورای عالی صورت میگیرد.
تبصره 2- در مواردی که بخش خصوصی یا بخش تعاونی بر اساس تکالیف تعیین شده از سوی مراجع قانونی خدماتی
را ارائه مینماید، هزینه خدمات ارائه شده آنان بر اساس دستورالعملی که از سوی سازمان ابلاغ میگردد پس از انجام
مأموریت پرداخت خواهد شد.
ماده 11 - با توجه به اهمیت مطالعات، تمهیدات و اقدامات مؤثر پیشگیرانه و افزایش آمادگی و ارتقاء توان مقابله با
حوادث به سازمان اجازه داده میشود هر ساله درصدی از اعتبارات موضوع ماده ( 10 ) قانون تنظیم بخشی از مقررات
مالی دولت مصوب 1380 را در این خصوص هزینه نماید.
تبصره- درصد مذکور در ماده ( 11 ) هر سال بر حسب نیاز و برآورد انجام شده در سازمان به تصویب هیأت وزیران
خواهد رسید.
ماده 12 - به دولت اجازه داده میشود در صورت وقوع حوادث طبیعی و سوانح پیشبینی نشده معادل یک و دو دهم
1%) از بودجه عمومی هر سال را از محل افزایش تنخواه گردان خزانه تأمین کند تا به صورت اعتبارات خارج / درصد ( 2
از شمول با پیشنهاد شورای عالی و تأیید رئیس جمهور هزینه گردد.
ماده 13 - دولت (بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران) موظف است به منظور بازسازی و جبران خسارات ناشی از
حوادث طبیعی و سوانح پیشبینی نشده مناطق آسیبدیده از محل منابع قرضالحسنه و سایر منابع بانکی، تسهیلات
مورد نیاز آسیبدیدگان (به ویژه اقشار محروم) را با نرخهای ترجیحی مصوب از طریق سیستم بانکی در اختیار آنان قرار
دهد و مابهالتفاوت نرخهای ترجیحی را جهت بازپرداخت به بانکها در لوایح سالانه بودجه کل کشور لحاظ نماید.
تبصره 1- دولت موظف است طبق آئیننامه پیشنهادی شورای عالی که به تصویب هیأت وزیران میرسد، تسهیلات
بانکی مورد نیاز مقاومسازی ساختمانهای مسکونی شهری و روستایی را از طریق بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
و سیستم بانکی با شرایط مناسب در اختیار متقاضیان قرار دهد.
تبصره 2- نظارت عالیه بر روند عملیات مقاومسازی و حسن انجام امور به عهده معاونین هماهنگی امور عمرانی
استانداریها میباشد و گزارش عملکرد باید به صورت فصلی به سازمان ارسال گردد.
ماده 14 - این قانون از زمان تصویب لازمالاجرا میباشد و قوانین و مقررات مغایر این قانون ملغیالاثر است.
ماده 15 - آئیننامه اجرائی این قانون حداکثر ظرف سه ماه با پیشنهاد وزارت کشور به تصویب هیأت وزیران میرسد.
1387 کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی /2/ قانون فوق مشتمل بر پانزده ماده و ده تبصره در جلسه مورخ 31
طبق اصل هشتاد و پنجم ( 85 ) قانون اساسی تصویب گردید و پس از موافقت مجس با اجراء آزمایشی آن به مدت پنج
1387 به تأیید شورای نگهبان رسید. 
تاریخ به روز رسانی: 1397/08/02
تعداد بازدید: 246
كليه حقوق اين پايگاه متعلق به استانداري استان اصفهان ميباشد.
Powered by DorsaPortal